english|
Ana Sayfa
Hakkımızda
Yürütme Kurulu
Yasa Tasarısı Taslağı
Kurultay Sonuç Bildirisi
Haberler
Yayınlar
Bildiriler
Basın
İletişim
linkler



BASIN AÇIKLAMASI
29 Şubat 2008


76 sanat ve sanatçı kuruluşunu kapsayan “Özerk Sanat Konseyi” Yürütme Kurulu, 2008 yılında ülkemiz sanat ortamı ve duyarlı yurtaşlarımızla buluşarak, ülkemiz sanat ortamına da yansıyan siyasal-toplumsal gelişmelere ilişkin kaygılarını paylaşmayı hedeflediği etkinliklerin ilki olan,
8 Ocak 2008 tarihinde Yildız Teknik Üniversitesi Oditoryumu’nda gerçekleştirdiği “Anayasa ve Sanat” başlıklı panelin sonuçlarına bağlı olarak aşağıdaki basın açıklamasını yapmayı kararlaştırmıştır.   

 

ÖNERİLEN ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ, TÜM DEĞERLERİMİZLE BİRLİKTE
SANATIN DA PİYASALAŞMASI SÜRECİNİ HIZLANDIRACAK VE
ÜLKEMİZ KÜLTÜR ORTAMININ DAHA DA YOZLAŞMASINA NEDEN OLACAKTIR!...

Ülkemiz sanatının tüm alan ve disiplinlerini içeren 76 sanat ve sanatçı kuruluşlarının saygın temsilcilerinin katılımıyla oluşan Özerk Sanat Konseyi’nin (ÖSK);  ülkemizde “sanat ortamlarının özgürleşmesi, sanat kurumlarının özerkleşmesi ve sanat kültürünün yaygınlaştırılması” amacıyla oluşturmayı hedeflediği “TÜRKİYE SANAT KURUMU”nun yaşama geçirilmesi için 1995 yılından günümüze değin bir dizi sanatsal ve bilimsel çalışmayı sürdürmeye çalıştığı bilinmektedir.

Bu kapsamda “TÜRKİYE SANAT KURUMU YASA TASARISI TASLAĞI” çalışmalarının devamı olarak, 2008 yılında programlanan dizi etkinliklerinin ilki olan “ANAYASA ve SANAT” başlıklı Panel-Forum, 16 hukuk, siyaset ve sanat insanı konuşmacı, 200’ü aşkın katılımcıyla 8 Ocak 2008’de YTÜ Oditoryumu’nda gerçekleştirilmiştir. Daha sonra ÖSK Yürütme Kurulu, yaşanan gelişmelerle birlikte toplantının değerlendirmesini yaparak aşağıdaki sonuçlara varıldığını kamuoyuna iletme kararı almıştır:    

Kuvvetler ayrılığı, yargı bağımsızlığı, düşünce özgürlüğü, laiklik gibi kavramlarla birlikte, çağdaş cumhuriyetimizin başta “kültür ve sanat olmak üzere, demokrasi, insan ve yurttaşlık haklarıyla, ulusal birlik, barış ve bağımsızlığımızı oluşturan tüm kazanımlarının” bugün karşı karşıya olduğu tehlikelerden birinin de, Anayasa’nın 64. maddesinin yok edilmesi girişimi olduğu yaşadığımız bir gerçekliktir.  “TÜRKİYE SANAT KURUMU” düşüncesinin varlık nedeni olan 64. madde, birçok uygulanmasından da anlaşıldığı üzere sanat ve kültür yaklaşımı “piyasacı ve sanat karşıtı” olarak nitelendirilebilecek mevcut iktidarca yeniden (!) yapılandırılmak istenen Anayasa taslağında yer almamaktadır.

Oysa ÖSK’nın tüm çabası iki vazgeçilmez koşula dayalıdır:

  1. Sanat alanına kamu desteği tüm uygar dünya uygulamalarında olduğu gibi olmazsa olmaz bir koşuldur.
  2. Sanat alanında özerk işleyiş yine tüm uygar dünyada uygulandığı gibi bir zorunluluktur.

Ancak bu zorunlulukların hayata geçmesi için bağlayıcı kamusal düzenlemelere ihtiyaç vardır.

Biliyoruz ki kamu desteği olmaksızın özgürlük iddiasında bulunmak boş lafın ötesinde pratikte piyasa hegemonyasının esiri olmak, hem kendini hem de toplumu aldatmaktır; tiyatro, opera, bale, senfonik orkestra gibi toplu yaratışlarını ise giderek yok oluşa sürüklenmesidir. Öte yandan, özerklik olmadığında sanatsal özgürlüğün de yara alacağı açıktır. Dolayısıyla her ikisi de sanatın ve sanatçının insanlığa karşı sorumluluğunun diyalektik bütünleyicileridir. Bir çok evrensel belge ve uluslararası uygulamalar bu düşünceyi doğrulamakta ve daha da kuvvetlendirmektedir.

Bu iki temel koşulun biri ya da öteki tek başına yeterli olmadığı gibi, birinin öne çıkması sakıncalı sonuçlar yaratacaktır:  Özerk işleyiş sağlamayan bir kamu mali desteği sanatsal özgürlük üzerinde baskıya dönüşebilirken, kamu mali desteğinin bulunmaması da, hem yaratışı yoksullaştırır, hem de piyasaya bağımlılığı artırır ve daha kesin bir bağımlılık sürecini yaratır. Dolayısıyla kamu mali desteği ile işleyiş özerkliği ikisi birlikte gerçekleşmek durumunda olan ayrılmaz bir bütün niteliğindedir.

Bu anlamda ÖSK “Anayasa ve Sanat” Panel-Forum katılımcıları;

  1. ÖSK’nın yıllardır bir model oluşturmak amacıyla sürdürdüğü çalışmaların incelenmesini, bu anlamda ülkemizde kalıcı bir sanatsal örgütlenme modeli oluşturulmasını,
  2. Sanat eğitimi ve sanat kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasını özendiren, sanat mesleklerini icra eden yaratıcı ve icracıların haklarının korunmasının, Anayasamız ile garanti altına alınmasını,
  3. Bu anlamda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda  belirtilen esas ve bağlantılı hakların korunması konusu da Anayasamız ile teminat altına alınmasını bir kez daha ilgililere hatırlatmakta ve,
  4. Yaşadığımız “karanlık karşı devrim” girişimine  direnmek üzere oluşturduğumuz “karanlığa karşı sanat” savaşımımızda, ülkemiz tüm sanat-kültür kuruluşlarını, sanat dostlarını ve halkımızı bu süreçte güçbirliğini artırmaya çağırmaktadır.

Öte yandan; ülkemizdeki iktidar anlayışının yıllardır yürüttüğü acziyet-teslimiyet politikasının sürdürücüsü olan AKP’nin tüm diğer sosyal, siyasal ve hukusal platformlarda, iddia ettiğinin tam tersine, özgür eleştiri ve özgür sanat üretiminin önüne duvarlar dikiyor olması, çok açık olarak ortadadır. Karikatüristlerin sürekli dava edildiği, kitapların toplatıldığı, tiyatro, gazeteci ve köşe yazarlarının görevine keyfi uygulamalarla son verilmesine neden olan baskı ortamlarının oluşturulduğu, yazarlara dava açıldığı, kültür merkezleri ve tiyatro sahnelerinin yıkım tehdidine uğradığı, heykellerin toplatıldığı, RTÜK’ün akılalmaz uygulamalar yaptığı, gittikçe her özgürlüğün ve çağdaş yaşamın her alanının ve müzik eserlerinin göz göre göre kıskaç altına alındığı, sanatçıların ülkesinde yaşayamaz hale geldiği yoz bir ortamda, türbanın “özgürlük” adına serbest bırakılacağı iddiasının, inandırıcılıktan son derece yoksun olduğunu belirtmek istiyoruz.

ÖSK, “Cumhuriyet kazanımlarının, laikliğin ve ifade özgürlüğünün en önemli teminatı olarak, sağduyulu vatandaşın ve özgür sanatçının bireysel ve örgütlü sivil tepkisini” görmektedir.

Tüm sanatçıların haklarının ve çalışma alanlarının hızla daraltılmasının ötesinde, halkın genel barış ve huzur ortamını bugünkünden çok daha gerilere taşıyacak olan bu karşı devrim girişimine ÖSK olarak karşı çıktığımızı ve bu girişime engel olunacağı inancımızı koruduğumuzu, kamuoyuna bildiriyor; “Anayasa ve Sanat”  Panel Forum’una verimli katkılarıyla ÖSK’ya omuz veren konuşmacılarımıza, Forum tartışmacılarımıza ve tüm katılımcılara yürekten teşekkürler ediyor; ya tarihsel gelişim ya da tarihsel gerileme hatta çöküş anlamına gelecek olan içinde bulunduğumuz kritik dönemin öteki toplumsal sorun ve mücadelelerle sıkı bağlantılı olan sanat alanındaki uygarlık mücadelesinin de ergeç kazanılacağı umuduyla saygılar sunuyoruz.

  
76 SANAT VE SANATÇI KURULUŞLARI ADINA
ÖZERK SANAT KONSEYİ YÜRÜTME KURULU


©2009